Vào giai đoạn 2015, talkshow phát sóng trên YouTube mang tên “Những kẻ lắm lời” (Bitches in Town – BIT) do nhà văn Nguyễn Ngọc Thạch, MC Thùy Minh và stylist Lê Minh Ngọc chủ trì đã tạo nên một cơn địa chấn truyền thông chưa từng có trên mạng xã hội Việt Nam. Từ một chương trình ăn khách với phong cách bàn luận thẳng thắn, BIT đã nhanh chóng sụp đổ trong sự tẩy chay dữ dội của công chúng và các nhãn hàng tài trợ, để lại một case study kinh điển về ranh giới đạo đức và tự do ngôn luận trong thời đại số.
1. Sai lầm chí mạng: Xóa nhòa ranh giới giữa “Hài hước trào phúng” và “Xúc phạm cá nhân”
Sức hút ban đầu của chương trình đến từ sự mới lạ, dám nói thẳng những góc khuất của showbiz Việt mà các kênh truyền hình chính thống né tránh. Tuy nhiên, sự tự tin thái quá đã đẩy ekip sản xuất vào cái bẫy của sự lộng ngôn:
- Chương trình liên tục sử dụng những ngôn từ thô tục, công kích trực diện vào ngoại hình, trang phục và đời tư của các nghệ sĩ nữ với thái độ cợt nhả, miệt thị (Body Shaming).
- Sự phản ứng dữ dội bùng nổ khi các nạn nhân lên tiếng và nhận được sự đồng cảm mạnh mẽ từ cộng đồng mạng lẫn giới văn nghệ sĩ chân chính.
2. Hiệu ứng domino rút tài trợ của các nhãn hàng
Khi làn sóng giận dữ dâng cao, công chúng không chỉ chỉ trích những người dẫn chương trình mà bắt đầu hướng mũi dùi tẩy chay vào các nhãn hàng đang tài trợ cho show:
- Các thương hiệu lớn lập tức phát đi thông báo rút toàn bộ quảng cáo để bảo vệ an toàn thương hiệu (Brand Safety).
- Các tập phim gây tranh cãi buộc phải bị gỡ bỏ khỏi YouTube dưới áp lực của cơ quan quản lý văn hóa.
3. Bài học đắt giá cho các nhà sáng tạo nội dung và nhãn hàng
- Sự nổi tiếng bằng scandal là con dao hai lưỡi: Lượt view kiếm được từ sự tò mò tiêu cực sẽ thiêu rụi toàn bộ uy tín thương hiệu cá nhân trong tích tắc khi ranh giới đạo đức bị vượt qua.
- Trách nhiệm xã hội của người có tầm ảnh hưởng: Sở hữu quyền năng truyền thông đồng nghĩa với việc phải chịu trách nhiệm về những tác động tâm lý và văn hóa đối với công chúng theo dõi.