Thị trường bán lẻ thiết bị công nghệ và kỹ thuật số Việt Nam trong giai đoạn 2015-2016 chứng kiến những thông tin rò rỉ chấn động về việc tập đoàn FPT lên kế hoạch thoái bớt vốn tại chuỗi bán lẻ FPT Shop (FPT Retail). Câu hỏi nóng bỏng được giới đầu tư tài chính và các chuyên gia kinh tế đặt ra: Liệu chuỗi bán lẻ công nghệ hàng đầu Việt Nam sẽ về tay các tập đoàn bán lẻ khổng lồ của Nhật Bản hay các tỷ phú đầy tham vọng đến từ Thái Lan?
1. Sức hấp dẫn khó cưỡng của miếng bánh bán lẻ công nghệ Việt Nam
Việt Nam thời điểm bấy giờ được đánh giá là một trong những thị trường bán lẻ hấp dẫn nhất châu Á nhờ cơ cấu dân số vàng, tầng lớp trung lưu tăng trưởng nhanh nhất khu vực và làn sóng nâng cấp smartphone bùng nổ khắp các tỉnh thành:
- FPT Shop cùng với Thế Giới Di Động chia nhau thế chân vạc thống trị thị trường bán lẻ chính hãng, sở hữu mạng lưới hàng trăm cửa hàng tại các vị trí đắc địa nhất.
- Hệ thống vận hành chuyên nghiệp, chuỗi cung ứng vững chắc và uy tín thương hiệu đã được khẳng định là món mồi béo bở cho bất kỳ nhà đầu tư ngoại nào muốn thâm nhập thị trường Việt Nam mà không mất thời gian gầy dựng từ đầu.
2. Đòn cân não giữa hai trường phái đầu tư: Nhật Bản vs Thái Lan
Hai thế lực ngoại quốc mang hai phong cách thâu tóm hoàn toàn đối lập:
- Các tập đoàn Nhật Bản (như Aeon, Takashimaya): Nổi tiếng với tiềm lực tài chính hùng hậu, sự tỉ mỉ chuẩn mực và tầm nhìn chiến lược dài hạn hàng thập kỷ. Người Nhật tìm kiếm sự hoàn hảo trong quản trị và muốn tích hợp công nghệ bán lẻ hiện đại vào hệ thống đại siêu thị của họ.
- Các tập đoàn Thái Lan (như Central Group, TCC Holding): Phong cách M&A thần tốc, quyết liệt và không tiếc tiền để thâu tóm các doanh nghiệp đầu ngành (như những thương vụ đình đám tại Big C, Metro). Các tỷ phú Thái muốn nhanh chóng xây dựng một đế chế bán lẻ khép kín bao phủ toàn bộ khu vực Đông Nam Á.
3. Diễn biến và ý nghĩa đối với thị trường nội địa
Dù các phương án thoái vốn sau đó được tính toán thận trọng thông qua việc bán cổ phần cho các quỹ đầu tư tài chính quốc tế (như Dragon Capital) để chuẩn bị cho việc niêm yết trên sàn chứng khoán (IPO), cuộc đua này đã phản ánh một thực tế rõ nét: Các doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam đã trưởng thành vượt bậc và đủ sức trở thành những tài sản chiến lược có giá trị hàng trăm triệu USD trên bàn cờ tài chính khu vực.